Trẻ em thiếu I ốt và những tác hại khôn lường

12/11/2020

I ốt là một vi chất vô cùng thiết yếu đối với sự phát triển của trẻ. Nếu trẻ em thiếu I ốt sẽ dẫn đến thiếu hormone giáp trạng và ảnh hưởng đến nhiều chức năng quan trọng của cơ thể, gây nên nhiều rối loạn khác nhau gọi chung là “các rối loạn do thiếu I ốt”.

Vai trò của I ốt đối với cơ thể trẻ

I ốt là một nguyên tố vi lượng có trong cơ thể với một lượng vô cùng nhỏ. Tuy nhiên, nếu thiếu I ốt sẽ gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm.

Thiếu I ốt sẽ dẫn đến giảm hoạt tuyến giáp, được đặc trưng bởi dấu hiệu rụng long, vàng da, táo bón, sợ lạnh, tăng cholesterol… Nếu trẻ em được bổ sung I ốt kịp thời sẽ cải thiện được hoạt động trí tuệ và không có dấu hiệu của giảm hoạt giáp.

Trẻ em thiếu I ốt, sự phát triển thể chất cũng như trí não không bình thường. Thậm chí, có thể bị thiểu năng trí tuệ, chậm lớn…

Bướu cổ và đần độn là 2 dấu hiệu thường gặp nhất liên quan đến thiếu I ốt. Bướu cổ có thể xuất hiện ở bất kỳ đối tượng nào.

Nhận biết dấu hiệu trẻ em thiếu I ốt

Là 1 trong những vi chất đặc biệt quan trọng đối với cơ thể, I ốt giúp tuyến giáp tổng hợp các hormone điều chỉnh quá trình phát triển của hệ thần kinh trung ương. Đồng thời, phát triển hệ sinh dục và các bộ phận trong cơ thể như tiêu hóa, tim mạch, da-tóc-lông-móng. Duy trì năng lượng cho cơ thể hoạt động… tham gia tạo hormone tuyến giáp trạng T3 (tri-iodothyronine) và T4 (thyroxin) bằng các liên kết đồng hóa trị.

Các hormone này có vai trò quan trọng trong việc điều hòa phát triển cơ thể, kích thích tăng quá trình chuyển hóa đến 30%, tăng sử dụng oxy và làm tăng nhịp tim. Bên cạnh đó, I ốt còn có vai trò trong việc chuyển hóa Beta-caroten thành vitamin A, tổng hợp protein cho cơ thể hoặc hấp thụ đường trong ruột non.

Vì sao thiếu iot trẻ em chậm phát triển? Theo các chuyên gia dinh dưỡng thì lượng I ốt đối với từng độ tuổi của trẻ khác nhau. Đối với trẻ còn bú từ sơ sinh đến 6 tháng cần 40 mcg. Trẻ còn bú từ 6-12 tháng cần 50mcg, trẻ từ 1-3 tuổi cần 70 mcg. Trẻ từ 4-9 tuổi cần 120 mcg, từ 10-12 tuổi cần 140 mcg, đối với người trưởng thành là 150 đến 200 mcg.

Tại sao thiếu iốt trẻ chậm lớn trí tuệ thấp? Khi trẻ bị thiếu I ốt trẻ sẽ có biểu hiện như chậm phát triển trí tuệ, chậm lớn, giảm năng lực trong học tập, đần độn, lùn… Bên cạnh đó, thiếu I ốt còn gây ra bệnh bướu cổ, thiểu năng tuyến giáp ảnh hưởng đến sự phát triển của cơ thể. Đồng thời giảm khả năng lao động – sáng tạo của trẻ, trẻ thường xuyên mệt mỏi, kém tập trung…

Tác hại khôn lường khi trẻ bị thiếu I ốt

Tại sao thiếu iot thì trẻ chậm lớn? Trẻ em và phụ nữ mang thai là đối tượng dễ bị thiếu I ốt nhất bởi nhu cầu thường tăng cao. Đối với phụ nữ mang thai, nếu thiếu I ốt người mẹ có nguy cơ sảy thai, sinh non, thai chết lưu trong bụng mẹ. Nếu tình trạng thiếu I ốt nặng sẽ khiến cho não bộ bào thai kém phát triển, trẻ ra đời sẽ chậm phát triển trí tuệ, đần độn, thậm chí có những khuyết tật bẩm sinh như điếc, mắt lác, cận thịt, liệt… Đối với trẻ em thiếu I ốt sẽ gây chậm phát trí tuệ, chậm nói, nói ngọng, dễ bị bệnh bướu cổ. Đặc biệt, là thiểu năng tuyến giáp ảnh hưởng lớn đến sự phát triển và hoạt động của toàn cơ thể.

Tại sao thiếu iot trẻ em chậm lớn? Nếu thiếu I ốt sẽ giảm thể lực, giảm sức lao động và trí thông minh của trẻ. Việc này ảnh hưởng đến nền kinh tế bị trì trệ, xã hội chậm phát triển. Hậu quả của việc thiếu I ốt đối với con người và xã hội vô cùng quan trọng.

Cách phòng ngừa thiếu I ốt ở trẻ hiệu quả

Đối với trẻ từ 0 đến 6 tháng tuổi, bú mẹ hoàn toàn thì mẹ nên ăn nhiều hải sản và dùng muối I ốt hoặc nước mắm có I ốt để nguồn dưỡng chất này được tiết qua sữa mẹ.

Bổ sung iot cho trẻ dưới 1 tuổi. Với trẻ đã ăn dặm thì cần bổ sung I ốt qua ăn uống hàng ngày. I ốt có nhiều trong hải sản như cá, tôm, cua và có nhiều trong các loại rau như rong, rau câu, rau xanh, tảo biển…Trứng và các thực phẩm từ sữa cũng là nguồn thực phẩm bổ sung I ốt cho trẻ em thiếu I ốt khá tốt. Chính vì vậy, các bà mẹ chú ý thêm vào thực đơn cho trẻ từ nguồn thức ăn giàu I ốt này.

Nếu lượng iốt được cung cấp quá nhiều do cung nhiều hơn nhu cầu hoặc uống thuốc chứa iốt thường xuyên… sẽ gây nên hội chứng cường giáp (bệnh Basedow), ngoài ra còn có thể bị u độc tuyến giáp (Toxic Adenoma), viêm tuyến giáp (Thyroiditis).

Lượng iốt có trong 100g thực phẩm: muối iốt: 555mcg, rau dền: 50mcg, nước mắm: 950mcg, rau cải xoong: 45mcg, cá thu: 45mcg, nấm mỡ: 18mcg, cá trích: 52mcg, khoai tây: 4,5mcg, bầu dục: 36,7mcg, súp lơ: 12mcg…

Sử dụng muối iốt thay cho muối thường trong ăn uống và chế biến thức ăn hàng ngày là đủ nhu cầu iốt cho cơ thể trẻ và phòng được các rối loạn do thiếu i-ốt.

Thực phẩm bổ sung I ốt cho trẻ

Chế độ ăn uống là cách duy nhất để bổ sung I ốt cho trẻ tốt nhất. Bên cạnh muối và nước mắm được thêm I ốt, các chuyên gia cho biết một số loại thực phẩm tự nhiên cũng chứa lượng I ốt nhất định sau:

Cá biển

Các loại cá biển, nhất là cá thu chứa khoảng 800 microgram I ốt/ kg. Lượng I ốt này cao hơn cá nước ngọt đến cả vài chục lần.

Tảo biển

Được mệnh danh là vua I ốt bởi mỗi 1kg tảo biển có đến 2 mg tức 2.000 microgram I ốt. Lượng vi chất này vượt cả nhu cầu mỗi ngày của người lớn.

Muối biến

Trong muối biển tự nhiên có lượng I ốt đáng thất vọng. Ước tính mỗi kg muối chỉ có khoảng 2 microgram I ốt, thua cả sữa và một số rau cải. Tuy nhiên, muối đã được cho I ốt thì lượng vi chất này lên đến hơn 7 mg/ kg.

Nước mắm

Dù được làm từ cá biển và được cho thêm I ốt thì mỗi lít vẫn chỉ chứa khoảng 950 microgram I ốt. Không ai có thể ăn mỗi ngày đến 2 lít nước mắm nên vẫn phải bổ sung thêm I ốt từ những loại thực phẩm khác.

Trứng gà

Nếu ăn khoảng 1,5 quả trứng/ ngày thì bạn mới có được gần đủ lượng I ốt thiết yếu cho cơ thể. Do vậy, trứng chỉ có thể là loại thực phẩm bổ sung I ốt chứ không thể thay thế.

Ngũ cốc

Với hàm lượng I ốt trong sữa và ngũ cốc ở mức chưa đến 90 microgram/ kg. Nếu dùng kết hợp với những thực phẩm khác thì ngũ cốc chính là thức ăn có nguồn I ốt quý giá.

Khoai tây

Được biết khoai tây là một trong những loại rau tuyệt vời với hàm lượng I ốt cao. Một củ khoai tây cỡ trung bình đáp ứng và cung cấp khoảng 60 mcg I ốt cho cơ thể.

Trên đây là những thông tin vô cùng hữu ích giúp cha mẹ nhận biết được vai trò, biểu hiện và cách khắc phục trẻ em thiếu I ốt. Từ đó, có những biện pháp khắc phục hiệu quả bằng cách bổ sung thực phẩm giàu I ốt cho trẻ, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.

 

;