VI CHẤT DINH DƯỠNG CẦN THIẾT ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ

20/11/2020

Vi chất dinh dưỡng là những chất mà cơ thể chỉ cần một lượng rất nhỏ nhưng có vai trò rất quan trọng, khi thiếu sẽ dẫn đến những ảnh hưởng nghiêm trọng cho cơ thể, đặc biệt là trẻ nhỏ. Để quý vị hiểu thêm về vai trò của vi chất dinh dưỡng đối với cơ thể và phòng thiếu hụt vi chất dinh dưỡng.

Khi nói đến vi chất dinh dưỡng tức là bao gồm nhóm vitamin A,B,C,D,E… và nhóm các nguyên tố khoáng Can xi, phốt pho, sắt, kẽm, iod, selen, đồng…. Những chất này có nhiều trong các thức ăn nguồn gốc động vật, thực vật rất phong phú và đa dạng. Tuy nhiên, rất nhiều bà mẹ do chưa hiểu biết đúng về vai trò cũng như là nhu cầu của vi chất dinh dưỡng nên đã cho trẻ uống bổ sung không đúng, nếu thừa cũng có nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe. Có hơn 50% trẻ em thiếu hụt các vi chất như vitamin A, B1, C, D và sắt trong khẩu phần ăn hàng ngày, điều đó cho thấy bữa ăn truyền thống chưa đáp ứng được nhu cầu của trẻ em trong giai đoạn phát triển. Trong số các vi chất dinh dưỡng, có khoảng 40 vitamin và khoáng chất chịu trách nhiệm cho hầu hết tất cả các quá trình trao đổi chất và phát triển diễn ra trong cơ thể. Điều này bao gồm sản xuất năng lượng, phân chia tế bào, sao chép, tăng trưởng, duy trì và chức năng của bộ não, tim, hệ thống miễn dịch, phổi, da, xương, cơ bắp, v.v ... Một trong những vai trò của vi chất dinh dưỡng quan trọng nhất là giúp các enzyme và protein giữ cho tất cả các cơ quan hoạt động bình thường, thực hiện tốt công việc của chúng. Đơn giản, chúng ta có thể hiểu rằng, cơ thể và não không thể hoạt động mà không có enzyme. Ngoài ra, vai trò của vi chất dinh dưỡng còn thể hiện ở khả năng  duy trì sự cân bằng của hệ thống nội môi, giúp các tế bào và mô tổn thương có thể phục hồi. Vì vai trò của vi chất dinh dưỡng có liên quan đến tất cả các chức năng cơ thể, không khó để hiểu rằng sự thiếu hụt mãn tính là nguyên nhân chính của các bệnh liên quan đến sức khỏe, trí tuệ, khả năng sinh sản của người lớn, và liên quan đến sự tăng trưởng và phát triển ở trẻ em. Thiếu vi chất dinh dưỡng sẽ gây ra rất nhiều tác hại đến sức khỏe, sự phát triển trí tuệ và thể chất của trẻ. Có khoảng 90 các vi chất dinh dưỡng khác nhau và cần thiết cho cơ thể thì Vitamin A, sắt, Iốt, Kẽm và Canxi là những Vitamin và khoáng chất mà cơ thể trẻ thường dễ bị thiếu nhất, cần được bổ sung đầy đủ.

Để giải quyết được tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng trước hết cha mẹ cần phải hiểu đúng tầm quan trọng cũng như nhu cầu của vi chất dinh dưỡng đối với cơ thể trẻ. Đặc biệt chú ý chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ ngay từ khi còn trong bụng mẹ tới 24 tháng đầu đời. Cải thiện bữa ăn hàng ngày có sử dụng muối Iốt với đầy đủ 04 nhóm thực phẩm: Protein, Lipid, Glucid, khoáng chất và các nhóm Vitamin. Vitamin A: có nhiều trong các thực phẩm như: thịt, gan, cá, trứng gà, sữa, bơ, kem, các loại rau củ quả có màu vàng, đỏ (cà chua, cà rốt, dưa hấu, đu đủ, gấc...), các loại rau màu thẫm (muống, dền, mùng tơi, ngót, các loại cải), dầu cọ và các loại dầu ăn khác. Sắt: có trong các thực phẩm có nguồn gốc thực vật như: đậu cô ve, đậu nành, các loại rau có lá, bột ngũ cốc... và thực phẩm nguồn gốc động vật như: thịt bò, trứng, gan, ngao, sò, ốc, hến…Những thực phẩm giàu Vitamin D gồm: dầu gan cá, bột ngũ cốc, sữa. Nguồn thực phẩm giàu Canxi gồm: tôm, tép, cua, cá, rau dền, rau mùng tơi, rau ngót, sữa và các chế phẩm từ sữa...Các nhóm thực phẩm giàu Kẽm như: thuỷ hải sản (hàu, sò, ngao, tôm cua), gan động vật, lòng đỏ trứng và thịt nạc, thực phẩm họ đậu. Với trẻ nhỏ, để có đủ Kẽm nên cho bú mẹ vì Kẽm trong sữa mẹ dễ hấp thu hơn so với sữa bò. Nguồn Vitamin B: Vitamin B1 có nhiều trong các loại hạt họ đậu. Vitamin B2 có nhiều trong thực phẩm có nguồn gốc động vật, sữa, các loại rau, đậu. Vitamin B6 có nhiều trong ngũ cốc. Vitamin B9 có trong các loại rau xanh, nấm, đậu, củ, quả, ngũ cốc, thịt và phủ tạng động vật (gan bò, gan gà), Vitamin B12 chủ yếu trong thịt và sản phẩm từ sữa.

          Phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng, chủ động và an toàn nhất là thông qua nguồn thực phẩm để bổ sung vitamin và các khoáng chất trong từng bữa ăn, các bữa ăn cần đa dạng, phối hợp nhiều loại từ 4 nhóm thực phẩm và thường xuyên thay đổi ngay từ khi trẻ nhỏ mới bắt đầu ăn bổ sung. Khuyến khích các bà mẹ cho con bú ngay sau sinh để trẻ bú được sữa non vì trong sữa non, hàm lượng vitamin A cao, giúp trẻ khỏe, tăng sức đề kháng và chống được bệnh. Trẻ nhỏ cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu vì sữa mẹ là nguồn thực phẩm tự nhiên có đủ vi chất dinh dưỡng, đáp ứng được nhu cầu của trẻ. Bổ sung vitamin A cho trẻ từ 6 - 36 tháng, 1 năm 2 lần; cho bà mẹ sau sinh uống vitamin A liều cao; bổ sung vitamin A cho những trẻ bị suy dinh dưỡng nặng, những trẻ bị tiêu chảy kéo dài, viêm đường hô hấp dai dẳng. Khuyến khích mọi gia đình sử dụng muối iốt và sản phẩm iốt như nước mắm, bột nêm trong chế biến thức ăn. Phụ nữ có thai cần uống viên sắt - acid folic trong suốt thai kỳ.

;